Payoke tijdslijn

« Terug naar overzicht

Een nieuw systeem

24 januari 2001

 

De toespraak van koning Albert op 24 januari tot de overheden van het land handelt volledig over mensenhandel. In zijn rede herinnert hij aan de artikelen van Chris De Stoop die aanleiding gaven tot een bezoek aan Payoke. De vorst zegt ondermeer:‘Laat ons efficiënt de misdadige maffiabendes bestrijden, die mensenhandel, drugs, wapenhandel en het witwassen van geld organiseren. Bij ons gaat het onder meer om Albanese maffia die, volgens de senaatscommissie, bijzonder wreed en brutaal optreden’. De woorden van de koning betekenen voor alle medewerkers van Payoke een morele steun en een waardering voor de moeilijke omstandigheden waarin ze moeten werken.

De EU organiseert in het Europese parlement een grote conferentie rond mensenhandel waaraan de International Organisation for Migration aan deelneemt samen met de Commissie Binnenlandse Zaken en Justitie. De IOM ondersteunt daarbij de Belgische aanpak en het opent goede vooruitzichten voor een Europese richtlijn.

Het nieuwe prostitutiebeleid van de stad Antwerpen zal een grote weerslag op de werking van Payoke hebben. De prostitutiewijk in het Schipperskwartier is tot drie straten teruggedrongen. Huisjesmelkers, die hun pand uitgezonderd ‘de vitrine’ lieten verkrotten, doen aan renovatie en trachten hun eigendom opnieuw te verhuren. De grootste slachtoffers van de nieuwe regeling zijn de autochtone vrouwen, die aan de rand van de buurt werken. Gelukkig heeft de burgemeester met hen overlegd.

Door die nieuwe aanpak moet Payoke accentverschuivingen doorvoeren en het programma van de ‘Stoppers’ reactiveren. De organisatie zal van enkele projecten afscheid moeten nemen maar kan met haar ervaring andere uitdagingen aan.  

Een nieuw systeem, dat stilaan uitbreiding neemt, heet Patsy de : ‘Migrant sexworkers’. Het zijn geen slachtoffers van mensenhandel maar vrouwen die met een toeristenvisum uit Oekraïne en Moldavië via escortbureaus het land binnenkomen. Ze blijven hier enkele maanden en verdwijnen dan terug naar hun land van herkomst als hun schuldenberg of geldprobleem is opgelost. Het zijn bijna ongrijpbare volwassenen, die goed weten waaraan ze beginnen en niet aan raamprostitutie doen. Deze prostitués huren een appartement en leven van de mond aan mondreclame. Binnen een zekere tijdspanne herhalen ze nogal eens hun ‘uitstapjes’ maar beseffen niet dat ze met hun meestal valse paspoorten in de gevangenis kunnen belanden.

In de loop van het jaar krijgt Payoke uit verschillende hogescholen en universiteiten de hulp van een twaalftal stagiairs. Ze hebben als disciplines pedagogie, gezondheidszorg, criminologie en sociaal-agogisch werk. Een staalkaart van de problematiek waarrond de organisatie al jaren werkt.

In samenwerking met Unesco Vlaanderen en het Centrum voor Ethiek en Waardeonderzoek van de Gentse universiteit organiseert Payoke een colloquium met als titel: ‘De eigenzinnigheid van prostitutie als ethische problematiek’. De bijdragen van twee senatoren en drie ethici zullen volgend jaar in cahiervorm verschijnen.

Er komen vele aanvragen om informatie vanuit verschillende  overheidsdiensten, onderwijsinstellingen en socio-culturele verenigingen. Men doet nooit tevergeefs op Payoke beroep want de vereniging beschouwt vorming en voorlichting als een deel van zijn taak. De organisatie behandelde vorig jaar 184 dossiers en het is nu tot 199 gestegen. Het overgrote deel bestaat nog steeds uit vrouwen:143 tegenover 56 mannen.

De vereniging had ook een drukke buitenlandse agenda. Ze is uitvoerder en of coördinerende partner in verschillende internationale projecten zoals het Europese DAPNE programma en een initiatief met de naam Anti-Slavery International dat beschermingsschema’s voor slachtoffers van mensenhandel ontwikkelt. In opdracht van de Internationale Organisatie voor Migratie, IOM schreef Payoke het Belgische deel van een onderzoeksrapport voor een grote conferentie in het Europese parlement in september. De vereniging werd ook door Tampep bevraagd over de effecten van het beleid op de prostitutie in Antwerpen.

De juridische begeleiding van slachtoffers van mensenhandel vergt veel tijd en inspanning van de medewerkers. Algemeen genomen, krijgen de criminelen zwaardere straffen dan vroeger. Wat een uitstekend afschrikmiddel is. Men moet bij de georganiseerde misdaad ook de financiële aspecten proberen blootleggen. Het is de achillespees van het criminele milieu wat Patsy op het Europese niveau tracht aan te tonen. Een zwakke en instabiele economie vormt dikwijls de voedingsbodem voor misdadige netwerken. In de strijd rond mensenhandel komt dit meer en meer aan de oppervlakte.

Naast het opvolgen van de juridische procedure is de psychosociale begeleiding van de slachtoffers een energieverslindende opdracht. Vooraan in de dienstverlening staat dikwijls het zoeken naar een onderkomen centraal. Daarom is Payoke lid geworden van het Antwerps Sociaal Verhuurkantoor. Daarnaast komen financiële en materiele steun zoals hulp verlenen bij repatriëring aan bod. Welke keuze de slachtoffers ook maken: hier blijven of naar hun thuisland terugkeren, de meeste van hen kunnen niet zonder psychologische begeleiding.

Sinds dit jaar zijn de slachtoffers van mensenhandel erkend als doelgroep van het integratiebeleid. Het geeft toegang tot integratie-initiatieven zoals PINA: Project Integratie Nieuwkomers Antwerpen. Er is ook een Steunpunt Algemeen Welzijnswerk gestart, dat voor Payoke een coördinator en twee deeltijdse werknemers ter beschikking stelt. Deze mensen hebben tijd om contacten te leggen en afspraken te maken wat voorheen bijna onmogelijk was.

‘Saralek’ en Asmodee hebben op hoge toeren gedraaid. In het opvangtehuis kregen 56 personen gedurende een langere of kortere periode onderdak. Het is nu de federale politie die de meeste slachtoffers naar Payoke stuurt. Na de eerste opvang volgen er tijdens de oriënteringsfase gesprekken die deze mensen een duidelijker beeld van hun toestand moeten geven. Daarna volgt er individuele begeleiding waarin men een concreet plan uitwerkt om samen met hen aan een nieuwe toekomst te bouwen.

In opdracht van het Sociaal Impuls Fonds doet Stratelys het voorbereidende werk en het onderzoek om een model van trajectbegeleiding voor jongeren uit te werken. Door gebrek aan kennis bekijkt men de jongerenprostitutie nog te veel vanuit een stereotiep oogpunt. Men maakt samen met Humanitas en Prostitutie Maatschapelijk Werk uit Nederland een video voor hulpverleners en hulporganisaties om hen een beter inzicht te verschaffen.

Een nieuw fenomeen dat de kop opsteekt, is het ‘loverboysysteem’ waarvan straathoekwerkster Julie De Ceuster melding maakt. Het zijn jonge kereltjes van ongeveer vijftien jaar, die veel geld aangeboden krijgen om zaakjes voor het misdaadmilieu op te knappen. In het begin gaat het om kleine opdrachten zoals het in het oog houden van de prostitués die voor hun opdrachtgever werken. Bij bewezen betrouwbaarheid mogen ze later geld bij deze vrouwen ophalen alsook bij mensen die hun baas afperst. Zo klimmen ze langzaam naar boven op de ladder van het misdaadmilieu. Het zijn jonge criminelen die hun sporen in andere landen al verdiend hebben. Het milieu vangt hen hier op en ze krijgen geld, papieren en een studio om te wonen. Alle cafés en discotheken, waar Oost-Europeanen verblijven en men ‘zaakjes’ kan doen, zijn in het buitenland gekend. Deze loverboys moeten van het misdaadmilieu hun conditie onderhouden door fitnesscentra en sportclubs te bezoeken. De slachtoffers van hun playboyuiterlijk zijn vrouwen, die vallen voor een mooie buitenlandse jongen met veel geld. Aanvankelijk overladen ze hun prooi met cadeaus tot er een binding ontstaat. Dan simuleert deze kerel geldgebrek en vraagt aan zijn ‘liefje’ een tegenprestatie. Zo komen argeloze en weinig ontwikkelde meisjes vaak in de prostitutie terecht. Dit mechanisme heet men het ‘loverboysysteem’.

De v.z.w. De Terp, waarvan Payoke deel uitmaakt, wil deze jongensproblematiek aanpakken en richt ‘Boys’ op, dat vanuit Stratelys gegroeid is.

Eind dit jaar stopt Payoke met zijn gezondheidsproject. De vereniging zag deze voorziening onlosmakelijk verbonden met de kwetsbare maatschappelijke situatie waarin prostitués zich bevinden. Een eng medisch project ziet Payoke niet als zijn taak en daarom neemt vanaf 2002 de Stad Antwerpen, de vzw STAP en de Universiteit Antwerpen dit medische project over. 

« Terug naar overzicht

Actuele projecten

RAVOT-EUR Project

Doorverwijzing van- en bijstand aan slachtoffers van mensenhandel in Europa

Het ministerie van Binnenlandse Zaken van Hongarije, het ministerie van Veiligheid en Justitie van Nederland en Payoke vzw van België hebben de volgende  aanvraag ingediend, "Verwijzing van- en bijstand aan slachtoffers van mensenhandel in Europa" (hierna RAVOT-EUR) in het kader van de algemene oproep van de Europese Commissie tot het indienen van voorstellen voor het programma "Preventie en bestrijding van criminaliteit" 2012 ISEC.

www.ravot-eur.eu

Lees meer »

Met steun van

Payoke sponsoren?

Klik hier

Payoke vzw • Leguit 4 • 2000 • Antwerpen • België • T +32 (0)3 201 16 90 • F +32 (0)3 233 23 24 • admin@payoke.be
Openingsuren secretariaat: Maandag - Donderdag: 09.00u-17.00u, Vrijdag: 09.00u-15.00u, Zaterdag - Zondag: gesloten