Payoke tijdslijn

« Terug naar overzicht

Start van het 'Koffieproject'

5 mei 2000


Een belangrijke gebeurtenis in de strijd tegen mensenhandel is de ontvangst van Europese parlementsleden op 25 januari door Payoke. Voor de meeste van hen zal dit het eerste directe contact met slachtoffers van mensenhandel zijn. Voor rapporteur Patsy Sörensen is dit belangrijk omdat de discussie in de commissie vrouwenrechten veel gemakkelijker zal verlopen. Haar ontwerpverslag komt immers op dertien april in de voltallige vergadering van het Europese parlement in Straatsburg en zou tot een Europese richtlijn moeten leiden.

De gezondheidszorg van de prostitués is voor Payoke steeds een prioriteit geweest omdat het bijdraagt tot het hele domein van de volksgezondheid. De praktijk toont immers aan dat deze mensen de weg vinden naar onafhankelijke organisaties als Payoke en Pasop maar niet naar de normale kanalen als de ziekenfondsen. Zij vormen het opvangnet waar de reguliere sector faalt. In samenwerking met Universiteit Antwerpen houdt men iedere vrijdagmorgen voor prostitués gratis consultatie op de Leguit waar ze ook kosteloos een hepatitis-B vaccinatie kunnen krijgen.

Meer dan de helft van de mensen, die de organisatie onder zijn vleugels neemt, zijn hun land om economische redenen ontvlucht. Ze hebben daarvoor op netwerken van mensensmokkel beroep moeten doen. Om hun familie in het thuisland te kunnen onderhouden, belanden zij dikwijls in de verplichte prostitutie. Men buit hen ongenadig uit om nog te zwijgen over de risicosituaties waarin deze vluchtelingen terechtkomen.

Het tijdschrift ‘Rouge’ heeft in de loop der jaren verschillende wijzigingen ondergaan omdat men nu veel meer nationaliteiten dan vroeger moet bereiken. Bij het oorspronkelijke tijdschrift in drie talen: Nederlands, Frans, Engels verschijnt nu ook een nieuwsbrief in het Spaans, Albanees en Servo-Kroatisch. Het is een illustratie van hoe mensenhandel naar vele landen in de wereld is uitgedeind en waarin het vallen van het ijzeren gordijn een belangrijke rol gespeeld heeft.  

De straathoekwerkers van Stratelys hebben nog steeds de handen vol met  randgroepjongeren. De kunst is een vertrouwensrelatie op te bouwen en dialoog te ontwikkelen om problemen bespreekbaar te maken. Deze jongeren moeten leren opnieuw controle over hun situatie te krijgen. Slagen de hulpverleners daarin, dan kan men ongewenst sociaal gedrag opvangen, dat anders in criminaliteit zou uitmonden. Het is een noodzakelijke voorwaarde maar ook een eerste stap om met het milieu te breken.

De verschillende voedselbedelingsorganisaties hadden allang de noodzaak ondervonden om met elkaar te gaan praten. Het initiatief kwam van ‘De Loodsen’ een organisatie die eigenlijk deel uitmaakt van het stadspastoraat. In een korte tijd slaagden de initiatiefnemers erin om iedereen van de meest verschillende pluimage rond de tafel te krijgen. De werkdruk op de verschillende centra was zo onhoudbaar geworden, dat er wel verandering moest komen. Stratelys deelde dikwijls meer dan duizend pakketten op een namiddag uit. Er ontstonden soms racistische getinte relletjes en men begon vragen te stellen over de veiligheid van de mensen en de hulpverleners. Vermits Payoke ook slachtoffers van mensenhandel tracht te helpen, konden ongure figuren ongestraft komen rondneuzen. Misschien troffen ze hun verdwenen meisje hier wel ergens aan. Door een overvloed aan nationaliteiten liepen de contacten met de mensen mank en heerste er een babelse verwarring. De vluchtelingendienst- haven en Het Protestants Sociaal Centrum gingen daarom op zoek naar tolken. Iedereen was opgelucht want men zou nu kunnen bepalen of de mensen echt hulpbehoevend waren of er andere motieven speelden. Tot iedereens verbazing  viel de vluchtelingenstroom uit Oost-Europa prompt stil. Na een tijdje ontdekten de hulpverleners de achtergrond van de ommekeer. De tolken waren ex-KGBers van de Russische geheime dienst, die de mensen angst inboezemden. Ze bleken ook gemakkelijk te beïnvloeden om het woord omkopen niet te gebruiken. Deze tolken konden al naargelang de omstandigheden de verhalen van de hulpbehoevenden wat aandikken of afzwakken.

Plotseling ontdekten de media de voedselbedeling en roken sensatie. De hulpverleners moesten op een zeker ogenblik de kansarmen tegen een televisieploeg van Jambers beschermen. Daarenboven steunde het hele initiatief op vrijwilligers zonder enige wettelijke basis. Er kwamen ook vragen over de zin van de bedelingen zoals ze nu bestonden. Uiteindelijk besliste men om de voedseluitreiking stop te zetten, wat niet betekende dat Payoke mensen in nood in de steek zou laten. De hulp was kleinschalig gestart, had ongelofelijk snel uitbreiding genomen en maakte van Stratelys ongevraagd een hoofdrolspeler. Voedsel bedeling is echter niet het hoofddoel van de organisatie.

Payoke wilde echter het contact met zijn onmiddellijke omgeving niet verliezen en startte in samenwerking met het ‘Platform Noodhulp Onder Protest’ het ‘Koffieproject’ op. Het uitdelen van voedsel is volgens deze groep maar een tijdelijke oplossing en ze pleiten voor meer structurele hulp. Na een tijdje probeerden steunvragers zich inderdaad te organiseren en elkaar te helpen. Langs hen vingen de hulpverleners ook signalen op wanneer mensen hulp nodig hadden, maar het niet durfden vragen. Het is deze vorm van zelfredzaamheid, die het koffieproject wil bevorderen. Slachtoffers van mensenhandel in begeleiding bij Payoke ontmoeten bij de koffie ook andere kansarmen zodat er een raakvlak tussen beide groepen ontstaat.

‘Saralek’ en Asmodee helpen in hoofdzaak vrouwelijke en minderjarige slachtoffers van mensenhandel. Ze pleiten voor de uitbouw van een humanitair luik naar Italiaans model, dat voor iedereen in een individueel integratieprogramma voorziet. Ieder slachtoffer reageert immers verschillend op zijn levenssituatie.

De ambulante begeleiding, die veel tijd opslorpt, valt in verschillende luiken uiteen: huisbezoeken, juridische bijstand, administratieve hulp voor het verkrijgen van een arbeidsvergunning en opleiding. In 1996 bedroeg het aantal behandelde dossiers 97. Dit jaar is het tot 184 gestegen wat bijna een verdubbeling betekent.

Payoke krijgt bekendheid als bestrijder van mensenhandel en trekt stagiairs van verschillende hogescholen en universiteiten aan om ervaring op te doen. Dikwijls betekenen deze studenten voor de werking van de organisatie een steuntje in de rug.

Payoke onderhoudt eveneens een documentatiecentrum waar individuele personen na afspraak opzoekingswerk kunnen verrichten.

De medewerkers van de vereniging geven zowel nationaal als internationaal voordrachten en workshops. Ze zijn ook gesprekspartner in vele radio- en televisieprogramma’s waaronder TF1,FR3, ARD en Canvas. Payoke heeft ook netwerken, die heel Europa overspannen en lopen van Spanje over Lyon naar Amsterdam en Berlijn.

 Internationaal krijgt de organisatie nu alle erkenning en de deelnames aan congressen zijn niet meer te tellen. Europees pleit de vereniging voor een hechte samenwerking en een harmonisering van de vreemdelingen- en de strafwetgeving. Payoke neemt samen met ‘On the Road’(It) AlC(Fr) en Terre des Femmes(D) deel aan het Europees DAPHNE-programma. De groep werkt voor de Franse regering een platformtekst uit. De organisatie maakt ook deel uit van de Belgische delegatie bij de Verenigde Naties voor de bespreking van ‘Proces Peking +5. Haar aandacht gaat vooral uit naar de paragraaf over de mensenhandel: ‘Platform for Action’. In december start er opnieuw een project  van het Europees DAPHNE-programma om in vijf Europese landen de ervaringen met opvang van slachtoffers van mensenhandel uit te wisselen. Men besluit een handboek en een brochure uit te geven en ook een video-opname te maken. Om iedereen zo breed mogelijk in te informeren, start men ook een website op.

Samen met een delegatie van de ‘groene’ vrouwenbeweging komen enkele Luxemburgse parlementairen op bezoek om informatie over mensenhandel te verzamelen. Via tijdelijke verblijfsvergunningen belanden er veel vrouwen in  Luxemburgse cabarets. Maandelijks reikt het Groot-Hertogdom enkele honderden visa uit. Veel meer dan nodig voor een dertigtal eigen cabarets. ‘Het overschot’ komt dan in Belgische en Duitse netwerken terecht. Tijdens een studiereis naar Oekraïne, die Payoke samen met de opsporingsdienst van de politie in Antwerpen onderneemt, plaatst het Consulaat in Kiev deze problematiek op de agenda. In opdracht van het Luxemburgse ministerie werden het afgelopen jaar ongeveer 500 visa afgeleverd aan Oekraïnse cabaretartiesten…

Een mindere noot: het stadsbestuur van Antwerpen werkt een prostitutieplan uit zonder Payoke om advies te vragen. De organisatie heeft reeds dertien jaar ervaring in de sector en wordt dagelijks internationaal over deze problematiek geconsulteerd.

« Terug naar overzicht

Actuele projecten

RAVOT-EUR Project

Doorverwijzing van- en bijstand aan slachtoffers van mensenhandel in Europa

Het ministerie van Binnenlandse Zaken van Hongarije, het ministerie van Veiligheid en Justitie van Nederland en Payoke vzw van België hebben de volgende  aanvraag ingediend, "Verwijzing van- en bijstand aan slachtoffers van mensenhandel in Europa" (hierna RAVOT-EUR) in het kader van de algemene oproep van de Europese Commissie tot het indienen van voorstellen voor het programma "Preventie en bestrijding van criminaliteit" 2012 ISEC.

www.ravot-eur.eu

Lees meer »

Met steun van

Payoke sponsoren?

Klik hier

Payoke vzw • Leguit 4 • 2000 • Antwerpen • België • T +32 (0)3 201 16 90 • F +32 (0)3 233 23 24 • admin@payoke.be
Openingsuren secretariaat: Maandag - Donderdag: 09.00u-17.00u, Vrijdag: 09.00u-15.00u, Zaterdag - Zondag: gesloten